Φεστιβάλ NUES: Τα «Σύννεφα» του Κάλιαρι - Major

Φεστιβάλ NUES: Τα «Σύννεφα» του Κάλιαρι

Φεστιβάλ NUES: Τα «Σύννεφα» του Κάλιαρι

photos: Άρης Μαλανδράκης

Nues στην γλώσσα (και όχι διάλεκτο) της Σαρδηνίας, σημαίνει σύννεφα. Αυτή τη λέξη έχει ως τίτλο το Μεσογειακό Φεστιβάλ Κόμικς  που γίνεται εφέτος, για όγδοη συνεχή χρονιά, στην σταθερή του έδρα, το Κάλιαρι.

Διόλου τυχαία η επιλογή του τίτλου, αφού παραπέμπει στα γνωστά «συννεφάκια» που φιλοξενούν τις σκέψεις των χάρτινων ηρώων στα κόμικς. Ταυτόχρονα, ο τίτλος υποδηλώνει τα σύννεφα που ταξιδεύουν στον ουρανό της Μεσογείου, συνδέοντας υπό την διαβατάρικη σκέπη τους τις χώρες που περιβρέχονται από αυτή την κοινή θάλασσα.

Όπως στις προηγούμενες διοργανώσεις έτσι και εφέτος, η Ελλάδα ήταν παρούσα με την συμμετοχή ενός γνωστού και καταξιωμένου δημιουργού κόμικς, αλλά και της Αθήνας μέσα από τα γκράφιτι και την γενικότερη εικονογραφία του δημόσιου χώρου.

Ο Γιώργος Μπότσος παρουσίασε το τελευταίο του άλμπουμ «Ο Κλέφτης του Κίτρινου και άλλες ιστορίες» (εκδ. Τόπος) και έδειξε στο κοινό χαρακτηριστικά δείγματα δουλειάς από την 30χρονη καριέρα του στα κόμικς. Όσο για την Αθήνα, η παρουσία της σηματοδοτήθηκε από τα (διάσημα, πλέον, διεθνώς) γκράφιτι, που την έχουν μετατρέψει σε υπαίθρια γκαλερί τέχνης του δρόμου. Η έκθεση, σε επιμέλεια του γράφοντος, αποτελείται από 70 φωτογραφίες με γκράφιτι από διάφορα σημεία της πόλης.

Δύο μεγάλες εκθέσεις εγκαινιάστηκαν στη διάρκεια της παρουσίας μας στο φεστιβάλ. Αμφότερες με γενέθλιο πρόσημο. Η πρώτη είναι αφιερωμένη στον Σέρλοκ Χολμς, τον διάσημο ντετέκτιβ που γέννησε η φαντασία του Σερ Άρθουρ Κόναν Ντόιλ, με αφορμή τα 130 χρόνια από την κυκλοφορία της πρώτης περιπέτειας («Σπουδή στο κόκκινο», 1887).

«221Β Baker Street» τιτλοφορείται η έκθεση. Αναφορά στην λονδρέζικη διεύθυνση όπου έχει την έδρα του ο Σέρλοκ Χολμς και από την οποία ξεκινούν πολλές ιστορίες του. Ο επιφανής εκπρόσωπος της εγκληματολογικής επιστήμης και της λογικής συλλογιστικής αποδεικνύεται ιδιαίτερα επίκαιρος στην εποχή των fake newsκαι της εξαπάτησης, αντιτάσσοντας την σκέψη, την έρευνα και την απόδειξη.

Το δυσεύρετο τεύχος του περιοδικού The Strand, που δημοσίευσε την εναρκτήρια περιπέτεια του Σέρλοκ Χολμς, αναπαύεται στις βιτρίνες της έκθεσης παρέα με πολυάριθμα τεκμήρια αυτού του μύθου. Βιβλία, περιοδικά, κόμικς,  φωτογραφίες, ταινίες, τηλεοπτικές σειρές, αλλά και σπάνια  ντοκουμέντα που αφορούν τη ζωή και το έργο του συγγραφέα Σερ Άρθουρ Κόναν Ντόιλ, συνθέτουν το corpus της έκθεσης. Όλα προέρχονται από την ιδιωτική συλλογή του Maurizio Tidu, ενός παθιασμένου (και… καταξοδεμένου) φαν του διάσημου ήρωα.

Τα εγκαίνια της δεύτερης έκθεσης αφορούσαν ένα σημαντικό Ιταλό δημιουργό κόμικς και τον διάσημο ήρωά του. Ο λόγος για τον Aurelio Galleppini (1917-1994), πιο γνωστό με το καλλιτεχνικό ψευδώνυμο Galep, που χάρισε στο κοινό τον θρυλικό καουμπόι Τεξ Γουίλερ.

Η έκθεση συνδυάζει τον εορτασμό της εκατονταετίας από την γέννηση του Galep, με τα 70 χρόνια από την πρώτη εμφάνιση του Τεξ που συμπληρώνονται οσονούπω. Επτά δεκαετίες ενός εκδοτικού φαινομένου που εξακολουθεί να κυκλοφορεί σε μηνιαία βάση, κρατώντας τα σκήπτρα στην ιταλική (και όχι μόνο) αγορά. Είναι χαρακτηριστικό ότι έχουν πωληθεί μέχρι σήμερα περισσότερα από μισό δισεκατομμύρια αντίτυπα παγκοσμίως (στην Ελλάδα κυκλοφορεί ένας τόμος με περιπέτειες του ήρωα, από την Jemma Press).

Η έκθεση που οργανώθηκε με επιμέλεια των Tiziana Enrico και Giorgio Sonzogni, του Συλλόγου Odysseus Onlus από την Τοσκάνη, παρουσιάζει την μακρά πορεία του σχεδιαστή στα κόμικς. Από την πρώιμη δουλειά του στις εκδόσεις Nerbini, μέχρι την καταξίωση με τον Τεξ, πρόδρομο των αμερικανικών αναθεωρητικών γουέστερν, από τις εκδόσεις Bonelli.

Η έκθεση φωτίζει επίσης τα χρόνια που έζησε ο Galep στο Κάλιαρι, φιλοτεχνώντας μια σειρά από τοιχογραφίες και πίνακες ζωγραφικής στην εκκλησία της SantaLucia, στο Castello (έναν από τους επτά λόφους της πόλης), καθώς και στο παρεκκλήσιο του Ινστιτούτου San Vicenzo de Paoli, στο κέντρο της πόλης. Για τον σκοπό αυτό οργανώνονται μέχρι τις 14 Ιανουαρίου που λήγει το φεστιβάλ, περιοδικές επισκέψεις στις δύο εκκλησίες με ξεναγό την ιστορικό τέχνης Elisabetta Mucelli.

Οι εντυπωσιακές τοιχογραφίες του Galep έχουν θρησκευτική θεματολογία, αλλά θυμίζουν κινηματογραφικά πλάνα ή επιτοίχια καρέ κόμικς. Το πιστοποιούν το καδράρισμα, ο φωτισμός, η σύνθεση των σωμάτων σε αυτές τις μεγάλες συνθέσεις. Η υγρασία, ωστόσο, που τις απειλεί είναι εμφανής και υπάρχει ειλημμένη απόφαση του δημοτικού συμβουλίου για συντήρησή τους .

Η δημοτική αρχή τίμησε τον Aurelio Gallepini και με έναν άλλο τρόπο. Κατόπιν εισήγησης του καλλιτεχνικού διευθυντή του φεστιβάλ, Bepi Vigna, το όνομα του μεγάλου Ιταλού δημιουργού δόθηκε σε μια πλατεία της πόλης. Τα αποκαλυπτήρια της σχετικής πινακίδας έγιναν την επομένη των εγκαινίων της έκθεσης-αφιερώματος στο έργο του Galep, προσφέροντας στην Σαρδηνία (ίσως και σε ολόκληρη την Ιταλία) μια μοναδική διάκριση: την ονοματοδοσία ενός δημοσίου χώρου, προερχόμενη από το χώρο των κόμικς.

Η πιο ωραία εμπειρία πάντως, που αποκομίσαμε στη διάρκεια της ολιγοήμερης παρουσίας μας στο φεστιβάλ, προήλθε από την επίσκεψη στο δημοτικό σχολείο Pirri, σε μια λαϊκή γειτονιά της πόλης.

Ανάμεσα σε παιδιά (αρκετά από οικογένειες μεταναστών και προσφύγων) ντυμένα ομοιόμορφα με μπλε ποδίτσες για να αποφεύγονται οι κοινωνικές και φυλετικές διακρίσεις, η εικονογράφος La Tram (Margherita Tramutoli) παρουσίασε την ηρωίδα της, μια αλεπουδίτσα με το όνομα Σάντι. Πρωταγωνίστρια του κόμικς «Εξηγώντας την οικολογία στα παιδιά» (από τις «πράσινες» εκδόσεις Becco Giallo), έγινε αφορμή μιας απλής όσο και μεστής ομιλίας για το περιβάλλον και τους κινδύνους που το απειλούν.

Ο επίλογος αυτής της επίσκεψης, που οργάνωσε το φεστιβάλ με τη βοήθεια των δασκάλων και των γονέων του σχολείου, ήταν δημιουργικός και… ενθουσιώδης. Στο εργαστήριο σχεδιασμού της Σάντι με την καθοδήγηση της La Tram, τα πιτσιρίκια… έδωσαν τα ρέστα τους για να πετύχουν το καλύτερο σκίτσο.

Share This